Meditatie, mindfullness, leven in het hier en nu. Het is in. En dat is niet voor niets. Monniken wisten het al langer, maar nu ook de wetenschap: meditatie is goed voor je geestelijk welbevinden. En uiteindelijk ook voor je fysieke gezondheid.
Maar waar zit hem dat in, en wat zijn dan die voordelen?
Meditatie helpt je je aandacht te focussen en te beheersen. Boeddhistische monniken kunnen hun geest in een vredige toestand brengen. Je meet dan alleen een basisactiviteit. Ook kunnen ze hun hersenactiviteit verschuiven van de rechter naar de linker frontaalkwab. Dat is prettig, want links zijn de hersenen over het algemeen vrolijker gestemd dan rechts.
Maar deze monniken mediteren grote delen van de dag, en dat is ons niet gegeven. Gelukkig: onderzoek en ervaring toont aan dat dat ook niet hoeft. Al na drie maanden mediteren zijn goede resultaten te boeken. Beoefenaars geven aan beter te kunnen omgaan met een grote stroom van informatieprikkels, beter onderscheid te kunnen maken tussen relevante en irrelevante informatie en daarnaar te kunnen handelen. Ook geven zij aan meer afstand te hebben tot hun emoties. Die zijn er wel, maar minder dominant en overweldigend. Je hebt je emotie, maar je bent het niet. Wat daarbij cruciaal blijkt, is dat de beoefenaars de emotie weten te benoemen.
En hoe werkt dat dan?
Het beheersen van je aandacht is - vreemd genoeg - niet hard werken. Het is juist zoveel mogelijk ontspannen. Het is gewoon observeren; telkens bewust zijn van waar je aandacht naar toe gaat. Zonder oordeel. Dat laatste is heel belangrijk. Juist het oordeel leidt tot fixatie. Als je ergens iets van vindt, gaat je geest ermee aan de haal. Voor je het weet ben je minutenlang een scenario aan het uitwerken of argumenten aan het zoeken voor je gelijk.
Niet oordelen dus. Niet makkelijk in een wereld die ons continu vraagt ergens wat van te vinden. We zijn er aan gewend, dus het duurt even om het af te leren. Dat geeft niets. Als beginner merk je dat je gedachten je continu meenemen. Het is daarom handig om je aandacht telkens terug te brengen naar één punt.
Ademhalingsmeditatie
Een klassieke aandachtsmeditatie is die waarbij je je aandacht richt op je ademhaling. Niets meer en niets minder dan het observeren van de ademhaling. En telkens als je merkt dat je je door je gedachten hebt laten meeslepen, keer je terug naar je ademhaling. En langzaam maar zeker zal dat gemakkelijker gaan. Begin met een minuut of vijf. Langer hoeft niet, als je het maar wel frequent doet, minimaal dagelijks. Het kan helpen om een vast moment te kiezen. Na een tijdje merk je dat het makkelijker wordt om je aandacht langer te focussen. Geen slaaf meer van je gedachten; je gaat er patronen in ontdekken en wordt meer baas over je eigen geest.
Door meditatie leer je veel over jezelf. Het helpt je assertiever te worden. Het leert je je eigen gevoeligheden kennen, en er dus beter mee omgaan. En zo zijn er meer voordelen, zoals al genoemd.
Hulp van de iCounsellor?
Het kan helpen om je ervaringen in het mediteren te delen met een counsellor. Je kunt immers van alles tegenkomen tijdens het mediteren. De ervaringen kunnen uiteenlopend zijn. Het is handig als je dat kunt duiden en plaatsen. Counsellors van de iCounsellor hebben ervaring met meditatie en kunnen hierin je gids zijn. Mocht je dat willen, vul dan het registratieformulier in, log in en vul een intakeformulier in. Dit artikel is mede gebaseerd op het artikel in De Volkskrant “Meditatie is pure hersentraining” 15/11/2008.